Trầm cảm sau sinh: dấu hiệu, nguyên nhân, mức độ nguy hiểm

Trầm cảm sau sinh hiện không còn là nỗi ám ảnh của riêng phụ nữ, hiện nay cũng có rất nhiều nam giới mắc phải hội chứng này sau khi có con nhỏ. Loại bệnh lý này nếu không được phát hiện sớm sẽ gây ảnh hưởng rất lớn tới đời sống và sức khỏe của mỗi người. Vậy nên đừng bỏ qua những thông tin dưới đây nếu bạn còn chưa thật sự hiểu về chúng nhé!

Trầm cảm sau sinh
Trầm cảm sau sinh có thể xuất hiện ở cả nữ giới và nam giới, chúng có thể gây nguy hiểm rất lớn đến sức khỏe và đời sống của mỗi người

Trầm cảm sau sinh là gì?

Trầm cảm sau sinh là một dạng thuộc hội chứng trầm cảm và đang là nỗi sợ hãi của mọi phụ nữ và một số ít nam giới sau khi có con. Tình trạng này sẽ làm ảnh hưởng tới suy nghĩ cảm xúc và sức khỏe của con người và thậm chí là gây tử vong nếu không sớm được điều trị.

Người mắc phải chứng bệnh này sẽ luôn có cảm giác tuyệt vọng, mệt mỏi, chán nản và lo lắng. Trầm cảm sau sinh có thể ở mức độ nhẹ hoặc chuyển nặng và biến chứng thành nhiều bệnh lý khác.

Thông thường, bệnh trầm cảm sau sinh sẽ trầm trọng hơn nếu như trong thời gian sinh nở mà mẹ bầu gặp phải các biến cố trong gia đình hoặc quá áp lực với việc chăm sóc em bé.

Những dạng trầm cảm sau sinh thường gặp

Hiện nay chứng trầm cảm sau sinh được chia thành 3 dạng đó là:

  • Hội chứng baby blues:

Hội chứng này là chỉ các bà mẹ sau khi sinh con sẽ thay đổi tâm lý một cách đột ngột. Mẹ bỉm sữa có thể vui cười hoặc khóc lóc một cách vô lý, đôi khi sẽ nóng nẩy,  buồn bã và cảm thấy lo lắng. Hội chứng này sẽ chỉ kéo dài trong vòng 1 – 2 tuần sẽ tự biến mất và không đáng lo ngại.

  • Hội chứng trầm cảm sau sinh (PPD):

Hội chứng này có thể sẽ diễn ra ngay sau khi sinh con được vài ngày hoặc cũng có thể là vài tháng. Phụ nữ sau rơi vào tình trạng này sẽ có những cảm giác khá giống với hội chứng baby blues nhưng các cảm xúc sẽ trầm trọng và gây ảnh hưởng tới sức khỏe, tâm lý nhiều hơn.

Đa phần các bà mẹ mắc phải hội chứng PPD thường sẽ không thể tập trung làm tốt bất kỳ việc gì và cần phải tới các cơ sở y tế để khám và điều trị sức khỏe sớm trước khi các triệu chứng trở nặng hơn.

  • Hội chứng rối loạn tâm thần sau sinh:

Đây là hội chứng gây ảnh hưởng nặng nhất tới sức khỏe của các bà mẹ sau sinh. Các triệu chứng sẽ diễn biến một cách rất nhanh và chỉ sau 3 tháng đầu là người bệnh đã gần như bị suy yếu sức khỏe đáng kể. Một số triệu chứng mà người bệnh có thể gặp phải như: ảo giác thính giác; mất liên lạc với thực tế; mất ngủ kéo dài; mất cân bằng cảm xúc và khó kiểm soát hành vi.

Hội chứng rối loạn - trầm cảm sau sinh
Trầm cảm sau sinh được chia thành nhiều dạng và nhiều mức độ nguy hiểm khác nhau, tuy nhiên đều có chung các biểu hiện bất ổn trong tâm lý như: chán nản, không thể tự chăm sóc bản thân và con nhỏ,…

Trầm cảm sau sinh diễn ra khi nào?

Thông thường sau khi sinh khoảng 3 tuần, các bà mẹ sẽ đều trải qua hội chứng baby blues một thời gian. Nhưng nếu tình trạng này kéo dài quá lâu thì khả năng sẽ chuyển biến thành chứng trầm cảm nặng (tỷ lệ biến chứng là 10%) và có thể biến chứng thành bệnh rối loạn tâm thần (tỷ lệ 0,1%)

Trầm cảm sau sinh kéo dài trong bao lâu?

Thời gian kéo dài của chứng trầm cảm sau sinh sẽ còn phụ thuộc vào mức độ mắc bệnh của từng người. Nếu bệnh nhẹ có thể tự khỏi hoặc biến chứng thành nhiều bệnh lý khác. Thông thường, chứng trầm cảm sau sinh sẽ kéo dài thành 3 giai đoạn sau:

  • Giai đoạn 1: Lúc này người bệnh không có những biểu hiện và thay đổi rõ ràng nhưng sẽ luôn cảm thấy mọi thứ thật nhạt nhẽo, không còn thích ăn những món từng yêu thích và có thể buồn vui thất thường.
  • Giai đoạn 2: Các triệu chứng tiếp tục diễn biến nhưng thường xuyên và rõ rệt hơn một chút. Lúc này, cơ thể của người bệnh đã bị suy yếu hơn rất nhiều và các hormones hạnh phúc cũng tiết ra một cách hạn chế hơn nên đa phần người bệnh sẽ chỉ cảm thấy cuộc sống của họ thật tồi tệ và vô nghĩa.
  • Giai đoạn 3: Đây là giai đoạn nặng nhất, người bệnh sẽ hoàn toàn mất phương hướng và suy giảm sức khỏe ở mức báo động. Người bệnh có thể gây ra những hành vi tiêu cực cho chính mình và những người thân xung quanh, thậm chí là em bé vừa chào đời.

Dấu hiệu nhận biết sớm chứng trầm cảm sau sinh

Đa số những triệu chứng của bệnh trầm cảm sau sinh sẽ thường khó phát hiện và chỉ khi người bệnh có những hành vi quá bất thường; hoặc dại đột làm ảnh hưởng tới bản thân thì những người xung quanh mới có thể nhận ra.

Dưới đây là một số biểu hiện trầm cảm sau sinh thường gặp như:

Biểu hiện về tâm lý

Thực tế cho thấy, đa số các bà mẹ bị trầm cảm sau sinh sẽ thường rơi vào trạng thái tuyệt vọng, đau khổ và có nhiều dấu hiệu bất ổn về tâm lý như:

  • Thường xuyên lo âu, hoảng hốt vô cớ
  • Tâm lý căng thẳng, rối bời và hay khóc lóc
  • Có cảm giác bị ám ảnh một điều gì đó và đi kèm với cảm giác tội lỗi.
  • Tâm lý không ổn định và mất tập trung
  • Suy nghĩ, hành động và phản ứng rất chậm
  • Thường nghĩ đến cái chết
dấu hiệu trầm cảm sau sinh
Các bà mẹ khi mắc chứng trầm cảm sau sinh thường sẽ có những suy nghĩ và hành động tiêu cực, thậm chí là hạnh hạ bản thân và gây nguy hiểm cho em bé

Biểu hiện về sức khỏe

Các bà mẹ sau khi sinh thường cơ thể sẽ rất yếu và cần rất nhiều thời gian để hồi phục. Thế nhưng nếu mắc phải hội chứng trầm cảm thì tình trạng này sẽ còn kéo dài và thậm chí là có những biến chứng tiêu cực như:

  • Rối loạn giấc ngủ: mẹ bỉm sữa có thể mất ngủ, khó ngủ hoặc thường xuyên ngủ không sâu giấc.
  • Suy giảm ham muốn tình dục: Sau khi sinh thường các bà mẹ sẽ mất hứng thú tình dục trong một thời gian rất dài và có thể sẽ chỉ hết nếu được chữa khỏi chứng trầm cảm sau sinh.
  • Suy nhược cơ thể: Việc tâm lý rối loạn sẽ tác động rất lớn tới sức khỏe và hệ miễn dịch. Việc thường xuyên suy nghĩ đến những điều tiêu cực sẽ khiến tinh thần và thể chất rơi vào tình trạng mệt mỏi triền miên.

Tác hại của trầm cảm sau sinh

Chứng trầm cảm sau sinh không phải là một bệnh lý có thể xem nhẹ; đây còn là nỗi ám ảnh kinh hoàng của nhiều phụ nữ. Đã có nhiều người biết tới sức ảnh hưởng của bệnh lý này, nhưng phải khi trải qua thì mới hiểu nó thật sự khủng khiếp đến mức nào.

Đối với các bà mẹ bị trầm cảm sau sinh con, thường sẽ có những biểu hiện cơ bản sau:

  • Suy dinh dưỡng nghiêm trọng
  • Cân nặng bị sụt giảm
  • Thần kinh suy nhược và sinh ra chứng hoang tưởng
  • Có thể tự hành hạ bản thân và rối loạn tâm trí
  • Khóc lóc và hoảng sợ một cách vô lý
  • Mất khả nặng tự chăm sóc bản thân và chăm sóc con cái

Nếu rơi vào trạng thái trầm cảm nặng, các bà mẹ sẽ không còn đủ tâm trí và tinh thần để chăm lo cho chính mình và những người thân xung quanh. Thậm chí có thể sẽ nghĩ tới tự tử và gây nguy hiểm đến em bé nếu như không được gia đình quan tâm và chăm sóc.

Trong thực tế đã có không ít các trường hợp đau lòng diễn ra, vậy nên các gia đình phải thật sự lưu ý và không được xem nhẹ bệnh trầm cảm sau sinh.

Nguyên nhân gây ra chứng trầm cảm sau sinh

Cho đến nay vẫn chưa thể tìm ra nguyên nhân chính xác của bệnh trầm cảm sau sinh là gì. Tuy nhiên, đa phần các bà mẹ đều có các đặc điểm chung như:

  • Rối loạn nội tiết tố sau khi sinh
  • Gặp phải những rắc rối trước và sau khi sinh em bé.
  • Đã từng mắc phải chứng trầm cảm sau sinh hoặc rối loạn khí sắc chu kỳ
  • Đã từng mắc phải chứng trầm cảm sau sinh và rối loạn trầm cảm tái diễn
  • Mắc phải chứng trầm cảm hoặc rối loạn lưỡng cực trong thời gian mang thai
  • Thay đổi môi trường, lối sống một cách đột ngột
  • Thiếu đi tình yêu thương, quan tâm cảu chồng.
  • Áp lực về gia đình, công việc, tài chính hoặc quá vất vả với việc chăm sóc em bé.
  • Sinh con so (con đầu lòng) sẽ có tỷ lệ trầm cảm sau sinh cao hơn các lần sinh khác
  • Phụ nữ có thói quen sử dụng các chất kích thích trước – trong và sau khi mang thai
  • Phụ nữ sinh con khi còn ở độ tuổi vị thành niên và không có người hỗ trợ.

Cách vượt qua tình trạng trầm cảm sau sinh

Điều trị trầm cảm sau sinh cũng tương tự như điều trị chứng trầm cảm khác, người bệnh cần được đưa đến các cơ sở y tế chuyên khoa để khám chữa; hoặc nếu ở tình trạng nhẹ có thể sử dụng phương pháp Tâm lý trị liệu để hạn chế việc sử dụng thuốc trong thời gian cho con bú.

Điều trị tâm lý

Với phương pháp Tâm lý trị liệu, các bà mẹ sẽ được nói chuyện với các chuyên gia và sử dụng liệu pháp hành vi nhận thức để thay đổi suy nghĩ tiêu cực và hành vi dần dần, Với phương pháp điều trị này, sức khỏe và tâm lý của người bệnh sẽ được chăm sóc một cách tự nhiên.

Ngoài ra, giải pháp tâm lý trị liệu cũng là một cách hỗ trợ điều trị chứng trầm cảm sau sinh hữu hiệu với các trường hợp nặng và phải cần đến thuốc.

Điều trị bằng thuốc

Nếu người mẹ bị trầm cảm sau sinh và đã xuất hiện nhiều biểu hiện bất thường sẽ cần được điều trị càng sớm càng tốt. Các gia đình cần phải cung cấp thật đầy đủ những triệu chứng của người bệnh để các bác sĩ đưa ra những chuẩn đoán thật chính xác.

Thuốc điều trị trầm cảm sau sinh có thể là các toa thuốc thông thường hoặc sẽ cần dùng đến thuốc an thần, thuốc chống trầm cảm. Tuy nhiên những loại thuốc này sẽ có tác dụng ức chế não bộ và chỉ được sử dụng nếu có chỉ định từ bác sĩ.

Nhiều người vì không chịu đựng nổi các tác hại mà trầm cảm sau sinh gây ra nên đã tự ý sử dụng sai chỉ định mà bác sĩ đưa ra. Điều này sẽ có thể khiến cơ thể nhờn thuốc và khiến tình trạng bệnh lý trở nên nguy hiểm hơn.

Những gì gia đình cần làm khi có người nhà trầm cảm sau sinh

Gia đình là chỗ dựa tinh thần lớn nhất cho mọi người, đặc biệt là với phụ nữ mắc chứng trầm cảm sau sinh. Những người thân hay bạn bè và đặc biệt là người chồng, cần thường xuyên động viên, chăm sóc bà mẹ trong giai đoạn này. Sự quan tâm, yêu thương của mọi người xung quanh sẽ góp phần đẩy nhanh quá trình hồi phục của người bệnh.

Trên đây là những chia sẻ về chứng trầm cảm sau sinh và những lưu ý mà bất cứ ai cũng cần nắm rõ. Phụ nữ sau sinh và trẻ nhỏ luôn là đối tượng cần được bảo vệ và chăm sóc, vậy nên hãy biết quan tâm hơn đến họ bạn nhé! Đừng quên chia sẻ bài viết này đến với mọi người vì chắc chắn sẽ còn có rất nhiều người cần đến chúng.

Những điều người mẹ cần làm khi bị trầm cảm sau sinh

Bên cạnh những phương pháp điều trị từ bệnh viện và sự quan tâm của người thân xung quanh thì chính người bệnh cũng đóng vai trò rất quan trọng trong việc điều trị trầm cảm sau sinh. Các bà mẹ hãy kiên nhẫn, lắng nghe những nhu cầu của cơ thể và cố gắng kìm nén và cân bằng lại các cảm xúc bất thường.

Cố gắng chắm sóc cho sức khỏe của bản thân mỗi ngày bằng việc ăn uống điều độ, bổ sung dưỡng chất và sử dụng các phương pháp thư giãn giải tỏa căng thẳng.

làm gì khi bị trầm cảm sau sinh
Các bà mẹ sau sinh nên tích cực làm mới bản thân và tham gia các bài tập nhẹ nhàng, thư giãn để tránh rơi vào trình trạng trầm cảm sau sinh

Trên đây là những chia sẻ xoay quanh triệu chứng căng thẳng mệt mỏi và các phương pháp giải tỏa hiệu quả mà bất cứ ai cũng cần. Đừng quên chia sẻ bài viết này vì biết đâu ai đó sẽ cần đến nó.

TRUNG TÂM TÂM LÝ TRỊ LIỆU NHC VIỆT NAM

Đơn vị tiên phong tại Việt Nam áp dụng phương pháp trị liệu tâm trí, chữa lành tâm bệnh

Uy tín – Tận tâm – Trách nhiệm – Chuyên nghiệp

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *