Hội Chứng Sợ Bóng Tối: Nguyên Nhân Và Cách Khắc Phục

Sợ bóng tối là tâm lý hết sức bình thường gặp ở trẻ hay cả người lớn. Tuy nhiên nếu bạn có xu hướng hoảng loạn, thở gấp, ám ảnh, buồn nôn, cảm thấy nghẹt thở khi đứng trong bóng tối thì rất có thể chính là dấu hiệu của một bệnh tâm lý mang đến hội chứng sợ bóng tối. Người bệnh cần tìm được chính xác nguyên nhân gây ra nỗi sợ đồng thời thực hiện trị liệu tâm lý, tập đối diện với nỗi sợ để khắc phục chứng bệnh này.

Hội chứng sợ bóng tối là gì?

Thủa nhỏ chúng ta thường sợ bóng tối, đây là nỗi lo hết sức bình thường và có thể giải quyết ngay khi cha mẹ kề bên. Càng lớn nỗi sợ bóng tối tuy vẫn còn nhưng vẫn giảm dần, tuy nhiên bạn vẫn có thể đi lại trong bóng tối như bình thường. Tuy nhiên nếu tình trạng vẫn tiếp diễn ở mức độ cao hơn, rơi vào trạng thái hoảng loạn tột độ, chân tay run rẩy, khó thở, cảm giác như có điều gì đó đang đe dọa bản thân, đổ mồ hôi liên tục thì rất có thể là biểu hiện của hội chứng sợ bóng tối.

Hội chứng sợ bóng tối
Hội chứng sợ bóng tối xuất hiện khi não bộ có những nỗi ám ảnh, lo lắng quá mức khi nhìn thấy bóng tối

Hội chứng sợ bóng tối hay còn gọi “Nyctophobia”. Thuật ngữ này có nguồn gốc từ Hy Lạp và được ghép được bởi ghép từ hai từ “Nyctus” ( bóng tối/ bóng đêm) và “Phobos” (nỗi sợ). Thực tế nỗi sợ này đã có nguồn gốc từ rất xa xưa. Vào thời cổ đại, khi còn người còn sống trong rừng rậm bằng nghề săn bắn thì luôn ẩn chứa rất nhiều nguy hiểm xung quanh như thú dữ, kẻ thù. Đặc biệt vào ban đêm khi không nhìn thấy gì những nguy hại càng có nguy cơ xảy ra hơn, bởi vậy họ thường sống trong trạng thái lo lắng, luôn trong tâm thế căng thẳng khi màn đêm buông xuống.

Tất nhiên trong thời kỳ hiện đại như ngày nay, khắp nơi đều có ánh đèn điện, dù vẫn có những nguy hại rình rập nhưng nỗi sợ này đã được giảm rất nhiều. Tuy nhiên ở não bộ của các bệnh nhân mắc hội chứng sợ bóng tối lại có sự bóp méo dẫn tới những tưởng tượng, lo lắng về những nguy hại có thể xảy ra. Nỗi lo này có thể xuất phát từ những chấn thương tâm lý từ quá khứ dẫn đến những hệ lụy ở thực tại và kéo dài đến cả tương lai.

Hội chứng sợ bóng tối cũng là một dạng của rối loạn lo âu với những triệu chứng điển hình như sau

  • Trạng thái lo âu bắt đầu xuất hiện khi màn đêm buông xuống
  • Không thể ở trong bóng tối hay đi qua những nơi quá tối một mình
  • Cảm giác hoảng loạn, la hét, sợ hãi khi thấy bóng tối
  • Nghẹt thở, khó thở, đồ mồ hôi đầm đìa, mặt tái mét
  • Tim đập nhanh, thở dốc
  • Buồn nôn, nôn ói nếu phải ở trong bóng tối
  • Thiếu tỉnh táo, không thể nghĩ được gì
  • Có thể ngất xỉu trong trạng thái hoảng loạn thái quá
  • Luôn cảm thấy có nguy hiểm xung quanh rình rập
  • Ngủ không ngon, ngủ chập chờn, khi ngủ luôn phải bật điện
  • Gặp các vấn đề về đường ruột
  • Nhìn chằm chằm
  • Dễ gặp ác mộng
  • Từ chối hoặc trốn tránh những tình huống phải tiếp xúc với bóng tối

Nguyên nhân gây chứng sợ bóng tối

Hội chứng sợ bóng tối thường xuất phát sự từ tưởng tượng quá mức về một vấn đề nào có thể xảy ra khi bạn bước vào bóng tối. Những tình huống này có thể xảy ra tuy nhiên nó vẫn mang tính chất mơ hồ, không có logic, không có dấu hiệu rằng nó sẽ xảy nhưng vẫn khiến bản thân người bệnh cực kỳ hoảng loạn. Sự lo âu chính là tác nhân hàng đầu khiến bản thân họ chùn bước, không thể đối diện với bóng tối.

Hội chứng sợ bóng tối
Những sự kiến kinh hoàng trong quá khứ có liên quan đến bóng tối có thể là nguyên nhân gây ra nỗi ám ảnh

Tuy nhiên nỗi ám ảnh này có thể xuất phát từ các sự kiện đau thương trong quá khứ mà bản thân họ chưa thể vượt qua được và dần hình thành một nỗi ám ảnh, một bức rào chắn mơ hồ. Có thể như

  • Bạo lực, cưỡng hiếp, đánh đập trong bóng tối
  • Bị cướp bóc
  • Tai nạn nghiêm trọng
  • Bị bắt cóc
  • Bị nhốt trong một khoảng không toàn bóng tối
  • Bị trêu đùa đưa vào bóng tối
  • Đôi khi cả những bộ phim ma, phim mang tính bạo lực cũng có thể hình thành những nỗi lo sợ mơ hồ trong bóng tối ở bất cứ ai
  • Người từng có trải nghiệm kinh hoàng trong quá khứ cũng có xu hướng hồi tưởng lại nó trong bóng tối, điều này cũng dần dần hình thành nỗi sợ hãi với bóng tối

Những trải nghiệm không vui luôn để lại rất nhiều vết xước trong trái tim, trong tâm hồn của mỗi người và có thể theo họ đến suốt đời. Đặc biệt nếu các sự kiện này diễn ra khi bản thân người bệnh còn nhỏ thì sẽ rất dễ khắc sâu vào tâm trí và hình thành những nỗi sợ mơ hồ, ngày càng lớn dần lên.

Nếu thực sự là hội chứng sợ bóng tối thì việc tìm ra chính xác nguyên nhân cũng góp phần rất quan trọng vào quá trình điều trị bệnh hoàn toàn. Do đó người bệnh cần phải trung thực chia sẻ những suy nghĩ, những trải nghiệm của bản thân với bác sĩ để được giúp đỡ hiệu quả.

Hội chứng sợ bóng tối có nguy hiểm không?

Ban ngày và ban đêm đều là những chu kỳ của tự nhiên mà không ai có thể thay đổi nó được. Khi màn đêm buông xuống, không gian tĩnh lặng dần chính là lúc để cơ thể nghỉ ngơi, phục hồi lại năng lượng sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên nếu bạn mắc hội chứng sợ bóng tối thì khi đêm xuống lại chỉ rơi vào trạng thái hoảng loạn, sợ hãi và gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng về cả sức khỏe lẫn tinh thần của mỗi người.

Hội chứng sợ bóng tối
Hội chứng sợ bóng tối gây ảnh hưởng đến cả thể chất và tinh thần của người bệnh

Những người mắc hội chứng này thường có xu hướng về nhà trước buổi tối, ít ra ngoài, không thể đến những nơi tối tăm một mình kèm theo để cả đèn khi ngủ. Tuy nhiên việc để đèn sáng khi đi ngủ không chỉ làm rối loạn giấc ngủ, ảnh hưởng đến thị lực, ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa chất, tăng nguy cơ béo phì đồng thời còn tác động xấu đến cả sự phát triển chiều cao, đặc biệt ở trẻ nhỏ.

Mặt khác việc khó ngủ, gặp ác mộng khi ngủ còn ảnh hưởng đến cả những người xung quanh. Khi ngủ không đủ thì cơ thể sẽ dần yếu đi, ngày hôm sau tinh thần thiếu tỉnh táo. Đây cũng có thể là nguyên nhân gây ra rất nhiều vấn đề tâm lý nghiêm trọng khác, chẳng hạn như trầm cảm. Tình trạng này nếu kéo dài sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng cuộc sống của mỗi bệnh nhân nên cần có hướng điều trị càng sớm càng tốt.

Hướng điều trị hội chứng sợ bóng tối

Mặc dù các biểu hiện của hội chứng sợ bóng tối thường khá rõ ràng tuy nhiên thường ít được phát hiện sớm. Nhiều người, đặc biệt là các bậc phụ huynh thường cho rằng các bệnh nhân yếu đuối hay đó là xu hướng tính cách nên không quá nghiêm trọng. Chỉ đến khi bệnh nhân bị trầm cảm hay lo âu nặng mới đưa đến bệnh viện khám thường là bệnh đã trầm trọng hơn rất nhiều.

Điều trị bằng thuốc

Tùy theo từng tình trạng, bác sĩ có thể chỉ định một số loại thuốc như thuốc chống trầm cảm và nhóm thuốc điều trị rối loạn lo âu cho người mắc hội chứng sợ bóng tối nhằm giảm những cảm giác lo lắng quá mức cho bệnh nhân. Điều này có thể giúp người bệnh ổn hơn, có thể ngủ ngon hơn về đêm nhờ đó sức khỏe cũng được cải thiện đáng kể.

Hội chứng sợ bóng tối
Việc dùng thuốc có thể giảm được nỗi lo âu, sợ hãi quá mức của bệnh nhân

Tuy nhiên các loại thuốc này cũng thường kèm theo khá nhiều tác dụng phụ nên chỉ sử dụng khi có chỉ định từ bác sĩ. Người bệnh cần tuân thủ tuyệt đối chỉ định từ bác sĩ về cách dùng, liều dùng để đảm bảo an toàn. Các loại thuốc này thường sau 2- 4 tuần mới phát huy tác dụng và thường được dùng theo liệu trình từ 3- 6 tháng. Người bệnh không tự ý ngưng thuốc giữa chừng, ngay cả khi bệnh đã cải thiện để đảm bảo loại bỏ bệnh hoàn toàn.

Trị liệu tâm lý

Việc dùng thuốc chỉ có thể giúp bệnh nhân ổn hơn chứ không thể nào giúp bệnh nhân có thể đối diện với bóng tối. Do đó với người mắc hội chứng sợ bóng tối rất cần được trị liệu tâm lý. Thông qua việc trò chuyện với bệnh nhân, các chuyên gia tâm lý sẽ cố gắng tìm ra nguyên nhân sâu xa gây ra nỗi sợ hãi để giúp đỡ bệnh nhân. Đồng thời kết hợp với các liệu pháp trị liệu để bệnh nhân có thể đối mặt với nỗi sợ hãi của bản thân, từ đó dần dần thoát ra khỏi những ám ảnh mơ hồ trong não bộ.

Hội chứng sợ bóng tối
Trị liệu tâm lý là biện pháp cực kỳ cần thiết cho người mắc chứng sợ bóng tối.

Một số liệu pháp thường được áp dụng cho bệnh nhân mắc hội chứng sợ bóng tối như

  • Thôi miên để đi sâu vào trong tiềm thức của bệnh nhân và hiểu rõ hơn nguồn gốc nỗi sợ hãi
  • Liệu pháp nhận thức hành vi nhằm khuyến khích bệnh nhân nói ra những cảm xúc, suy nghĩ của bản thân về nỗi sợ, qua đó giúp bệnh nhân hiểu rằng đó là những suy nghĩ không chính xác và không cần lo lắng quá mức. Liệu pháp này cũng khuyến khích bệnh nhân đối mặt với bóng tối để giảm dần nỗi sợ của bản thân
  • Lập trình ngôn ngữ tư duy cũng là liệu pháp được áp dụng cho người mắc hội chứng sợ bóng tối nhằm giúp bệnh nhân học cách kiểm soát cảm xúc, vượt quá những khó khăn trở ngại của bản thân
  • Liệu pháp phơi nhiễm sẽ giúp bệnh nhân dần đối diện với nỗi sợ hãi thông qua tưởng tượng và thực tế hoặc sử dụng các công nghệ ảo. Đồng thời các chuyên gia tâm lý cũng hướng dẫn bệnh nhân các thư giãn trong các tình huống này để dần vượt qua nỗi hoảng loạn của bản thân.

Tất nhiên trị liệu tâm lý cũng không phải là biện pháp cho hiệu quả ngay lập tức nhưng cực kỳ hiệu quả với các bệnh nhân mắc hội chứng này. Quan trọng là bạn cần tìm được một người đồng hành giỏi, có thể thấu hiểu và sẻ chia với bản thân người bệnh thì mới thực sự có hiệu quả.

Trung tâm Tâm lý trị liệu NHC Việt Nam – Đơn vị trị liệu rối loạn lo âu hàng đầu tại Việt Nam

Trung tâm Tâm lý trị liệu NHC Việt Nam hiện là đơn vị trị liệu rối lo âu uy tín hàng đầu tại Hà Nội và Hồ Chí Minh với đội ngũ chuyên gia tâm lý trị liệu có chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm sử dụng phương pháp trị liệu tâm lý mới nhất đang được áp dụng hiệu quả tại các nước tiên tiến trên thế giới.

Với hội chứng sợ bóng tối hay rối loạn lo âu khác, các chuyên gia sẽ giúp bạn có kỹ năng và cách cân bằng cảm xúc khi đối phó với nỗi sợ hay những tình huống khó gây hoảng loạn cho khách hàng, giúp khách hàng gỡ bỏ những định nghĩa sai lầm được cài đặt trong quá khứ, mạnh mẽ và tích cực trong cuộc sống.

Một trong những ưu điểm nổi bật trong phương pháp tâm lý trị liệu tại Trung tâm NHC Việt Nam là không sử dụng thuốc, không can thiệp vào cơ thể, không có tác dụng phụ và không để lại biến chứng. Ngoài ra, trung tâm còn sử dụng phương pháp dòng thời gian để tìm ra nguyên nhân gốc rễ (là tình huống, trải nghiệm trong quá khứ) gây ra tình trạng sợ bóng tối của khách hàng và giúp khách hàng thay đổi những kết luận từ những trải nghiệm xấu đó.

Để biết thêm thông tin chi tiết về chương trình trị liệu tâm lý cho chứng sợ bóng tối, bạn có thể liên hệ với Trung tâm NHC Việt Nam qua hotline 096 589 8008 hoặc gửi câu hỏi cho chuyên gia tại đây.

Hướng điều trị tại nhà

Một ngày có 24 giờ thì trong đó có ít nhất  7- 8 tiếng bạn phải trải qua bóng tối, điều này là điều không thể tránh khỏi. Bạn không thể suốt đời sống cùng với bóng đèn điện, điều này không chỉ ảnh hưởng tới tài chính mà còn ảnh hưởng đến cả người bạn đời ở tương lai. Do đó bản thân mỗi người bệnh cần quyết tâm cố gắng điều trị căn bệnh này càng sớm càng tốt.

Hội chứng sợ bóng tối
Hãy bắt đầu cải thiện bằng cách hạ dần ánh đèn ngủ xuống để bộ não quen dần

Một số phương pháp có thể giúp đỡ bệnh nhân mắc hội chứng sợ bóng tối có thể cải thiện dần các triệu chứng này như

  • Hạ dần mức sáng của đèn ngủ xuống để bộ não của bạn dần học làm quen với bóng tối
  • Nếu cảm thấy quá sợ hãi bạn có thể ngủ cùng người thân, điều này có thể giúp bạn an tâm
  • Hãy tập đi vào bóng tối, ban đầu là đi cùng bạn bè, sau đó dần học cách đi một mình.
  • Nếu bệnh nhân là trẻ nhỏ cần phải khích lệ bé, giúp bé hiểu rằng bóng tối không có gì đáng sợ, có thể dùng những món quà để cổ vũ bé hiệu quả hơn
  • Nỗi lo sợ thường bắt nguồn từ những tưởng tượng về sự nguy hiểm, vì thế bạn có thể mang theo những dụng cụ, những đồ vật làm bạn cảm thấy an tâm, có thể bảo vệ mình, chẳng hạn như bình xịt hơi cay
  • Tập thiền, tập yoga trước khi đi ngủ cũng giúp bệnh nhân ngủ ngon hơn, giảm được nguy cơ gặp ác mộng, thư giãn tinh thần
  • Thực hiện đúng hướng dẫn trong điều trị tại nhà được bác sĩ chỉ định

Hội chứng sợ bóng tối có thể gây ra rất nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe và tinh thần của mỗi bệnh nhân nên cần có hướng điều trị càng sớm càng tốt. Ai cũng có một nỗi sợ mơ hồ nhưng nếu nó có những biểu hiện quá mức thì bạn nên sớm đi khám bệnh để xác định chính xác tình trạng của bản thân, phòng tránh tối đa những biến chứng nguy hiểm có thể xuất hiện.

Bình luận (31)

  1. Huệ Moon says: Trả lời

    sợ bóng tối này trẻ con gặp đầy

    1. Bích Ngọc says: Trả lời

      mình giờ gần 30 tuổi rồi vẫn sợ bóng tối đây, đặc biệt là rất sợ ma nữa

      1. Huệ Moon says: Trả lời

        đấy là bạn sợ ma nên có thể chính điều đó làm bạn sợ bóng tối

        1. Bích Ngọc says: Trả lời

          không phải, kể cả khi mình đi cùng bạn mà qua đoạn đường tối tối cũng có cảm giác bất an lắm, kiểu như sợ ai đó hại mình ý

          1. Huệ Moon says:

            khéo do bạn bị ám ảnh từ nhỏ vấn đề gì nên vậy rồi, nhớ lại xem

          2. Bích Ngọc says:

            có bị một chuyện mà ám ảnh tới tận bây giờ, là hồi bé mình đi la cà về muộn buổi tối, đi qua đoạn đường vắng vắng vậy là gặp 2 người nghiện ma túy, họ giữ mình lại và trêu, rồi dọa làm mình sợ lắm, nhất là khuôn mặt họ lúc đấy, cũng may lúc đấy bố mình đi tìm mình về kịp không thì không biết thế nào nữa

          3. Huệ Moon says:

            bảo sao mà bạn sợ vậy, ám ảnh từ nhỏ mà theo lâu như vậy là khó hết lắm

          4. Bích Ngọc says:

            giờ thì đỡ hơn trước rồi, trước mình đi cứ phải bám chặt vào người bạn mình bên cạnh đấy

    2. Phạm Quốc Việt says: Trả lời

      hồi bé mỗi lần đi vệ sinh mà phải đi một đoạn mới bật được đèn phòng vệ sinh là cảm giác sợ lắm

      1. Huệ Moon says: Trả lời

        tôi cũng thế, như kiểu hồi bé ai cũng như vậy thì phải

    3. Phí Thị Minh Lý says: Trả lời

      mình vẫn còn nhớ như in quá hãi hùng đi qua lũy tre đầu làng mà trời tối thui, có mỗi ánh sáng của trăng xong thấy một bóng áo trắng của bà cô hàng xóm mà mình cứ tưởng ma xong chạy loạn hét ầm từ chỗ đấy về nhà, người nhà mình thì cứ tưởng bị sao xong sau cô đó sang nhà mình để cho mình biết không phải ma mới trấn an được

      1. Huệ Moon says: Trả lời

        một pha hết hồn bạt vía đúng không

        1. Phí Thị Minh Lý says: Trả lời

          chuẩn luôn, không còn hồn phách gì cả, chạy thẳng về nhà chùm chăn luôn

    4. Nguyễn Nguyệt Tú says: Trả lời

      bố mình ngày trước hay xem phim kinh dị xong mình cũng xem theo thế là ám ảnh sợ chỗ tối từ bé cho đến hết cấp 2 luôn

    5. Lê Thanh Tùng says: Trả lời

      nhớ đợt cấp 2 xem xong quả phim ma xong mất ngủ gần tuần trời, mỗi lần tắt đèn đi ngủ là lại nghĩ đến mấy cảnh trong phim sợ toát hết mồ hôi luôn

  2. Triệu Thu Hậu says: Trả lời

    con bạn em mỗi lần đi chơi với em mà vào buổi tối là cứ bắt em phải đưa lên tận nhà, không là không dám về một mình, không dám đi vào mấy chỗ tối tối mà nhà nó khu tập thể, đoạn cầu thang tối lắm và nó rất, nó đi với mình cảm giác cứ sợ sệt kiểu gì

    1. Bùi Diễm Phước says: Trả lời

      chắc sợ ma chứ sợ gì

      1. Triệu Thu Hậu says: Trả lời

        có lần em cũng hỏi vấn đề này rồi mà nó cũng chỉ nói là hồi bé ở nhà một mình xong bố mẹ đi làm về muộn rồi mất điện, thế là nó bị nhốt trong nhà gần 2 tiếng trong bóng tối nên từ đó nó sợ lắm

        1. Bùi Diễm Phước says: Trả lời

          ui, hồi bé là bé tí á

          1. Triệu Thu Hậu says:

            nó bảo hồi đấy mới lớp 1

          2. Bùi Diễm Phước says:

            lớp 1 thì ám ảnh đúng rồi, là mình cũng thế thôi, tâm lý trẻ con yếu lắm, tối một chút đã sợ rồi đây còn bị nhốt gần 2 tiếng nữa, mà ám ảnh đến tận bây giờ mà còn như vậy thì nên can thiệp được rồi

          3. Triệu Thu Hậu says:

            em cũng muốn khuyên bảo nó lắm mà nó cứ bảo không cần

    2. Doãn Văn Đức says: Trả lời

      giống y hệt con bạn thân mình, cũng vậy luôn

  3. Đàm Quang Chiến says: Trả lời

    sợ bóng tối này nếu điều trị có hết không nhỉ con tôi năm nay cấp 3 rồi mà mà đàn ông đàn ang vẫn sợ ma với sợ đi một mình buổi tối

    1. Phương Thùy Dương says: Trả lời

      đươc mà anh ơi, này rèn tâm lý cứng rắn hơn là tình trạng hết thôi

      1. Đàm Quang Chiến says: Trả lời

        mẹ nó rèn mãi mà chả thấy cải thiện được tí nào

        1. Phương Thùy Dương says: Trả lời

          mình không biết cách mà cứ bắt em con em quá là bất ổn thêm đấy, thôi để người có chuyên môn làm cho chuẩn anh ạ

          1. Đàm Quang Chiến says:

            ừ, cũng chưa biết ở đây chữa tốt không nữa

          2. Phương Thùy Dương says:

            yên tâm đi anh, ở đây lên hẳn vtv nên uy tin lắm https://tapchitamlyhoc.com/tam-ly-tri-lieu-nhc-viet-nam-dong-hanh-cung-vtv2-trong-chuyen-de-tram-cam-5763.html

    2. Trung tâm Tâm lý trị liệu NHC Việt Nam says: Trả lời

      Chào bạn, Trung tâm đã nhận thông tin của bạn và tình trạng của con bạn hoàn toàn có thể trị liệu hết nhờ phương pháp tâm lý trị liệu bạn nhé. Để hỗ trợ tốt nhất, bạn có thể để lại số điện thoại hoặc liên hệ tới số hotline của Trung tâm 096 589 8008 sẽ có chuyên gia hỗ trợ cho bạn

  4. Nguyễn Thị Thanh Thuỷ says: Trả lời

    Mình sợ bóng tối từ 40 năm về trước mà bắt đầu là học sinh của mẹ đến chơi kể chuyện ma… kể từ đó đến nay buổi đêm mình ko dám đi tiểu và ngủ một mình vì mỗi khi nhắm mắt lại mình lại lo có ai có ( ma, linh hồn) có thể vào phòng mà ko cần mở cửa . Vì vậy dù ở tuổi 51 rồi mình không dám ngủ một mình , có bạn nào giống mình không? Nhờ mọi người giúp mình thoát ra được cảm giác sợ này … hiện tại mình đang ở một mình vì chồng đi làm , con ở xa… mỗi khi đêm về để ngủ được mình phải nhờ em dâu hoặc cháu sang ngủ cùng😭
    Cám ơn mọi người!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *