Hội chứng tự ngược đãi bản thân (Self-harm): Nguyên nhân và cách chữa trị

Hội chứng tự ngược đãi bản thân khiến người bệnh có hành vi rạch tay, làm đau bản thân để giải tỏa những cảm xúc mệt mỏi, khó chịu. Hành vi này có thể nguy hại đến tính mạng của người bệnh.

Hội chứng tự ngược đãi bản thân là gì?

Hội chứng tự ngược đãi bản thân, hay có tên khác là Self-harm, là một dạng rối loạn tâm thần. Tình trạng này đặc biệt thường thấy ở những người trẻ phải chịu nhiều áp lực, đau khổ.

Hội chứng tự ngược đãi bản thân
Người bệnh thường tự gây ra những vết thương thể chất để giải quyết những vấn đề về tinh thần.

Theo đó, người bệnh có xu hướng tự làm hại bản thân, khiến bản thân đau đớn để giải tỏa cảm xúc. Theo thời gian, nhiều người còn nghiện đến mức không cảm thấy đau đớn khi tự hại.

Bệnh thường xuất hiện nhiều ở nhóm trẻ vị thành niên, và có thể kéo dài đến cả giai đoạn trưởng thành. Những hành vi ngược đãi bản thân thường thấy bao gồm:

  • Bứt tóc
  • Cào cấu bản thân
  • Đập đầu vào tường
  • Nhịn ăn
  • Tát vào mặt
  • Dùng dao lam rạch tay, rạch chân
  • Rót sáp nến lên tay, chân
  • Dùng diêm/hộp quẹt đốt lông tay, lông chân

Các hành vi này sẽ ngày càng nghiêm trọng khi cảm giác hưng phấn tăng dần. Trong cơn hưng phấn, nhiều bệnh nhân có thể cắt trúng động mạch gây mất máu đến chết.

Bên cạnh các hành động ngược đãi bản thân, người bệnh cũng gặp các vấn đề tâm lý khác như stress, mất ngủ, nóng giận, rối loạn lo âu hay nặng hơn là trầm cảm.

Đến một thời điểm nào đó, hành vi tự ngược đãi bản thân sẽ không thể giúp họ giải tỏa áp lực được nữa. Người bệnh sẽ bắt đầu nghĩ đến cái chết.

ads chuyên gia tâm lý bùi thị hải yến tư vấn ngay

Nguyên nhân mắc hội chứng tự ngược đãi bản thân

Hiện nay, hội chứng tự ngược đãi bản thân đang tăng cao ở nhóm trẻ vị thành niên. Trong độ tuổi này, trẻ có sự thay đổi về thể chất và tinh thần. Do đó, trẻ rất dễ bị ảnh hưởng bởi các vấn đề tâm lý.

Trẻ thường bị cha mẹ, nhà trường kiểm soát chặt chẽ, và chịu áp lực học tập lớn. Trẻ thường có cảm giác bị gò bó, cô đơn, bị kiểm soát. Trẻ không có thời gian nghỉ ngơi, theo đuổi đam mê.

Đó là nguyên nhân gây nên tình trạng căng thẳng, bức bối khiến trẻ phải hành hạ bản thân để giải tỏa cảm xúc tiêu cực. Những trẻ gặp cú sốc, hay chướng ngại về tâm lý cũng có nguy cơ tự hại.

Xem thêm: Các hội chứng tâm lý thường gặp tuổi dậy thì cần cảnh giác

Ngoài ra, việc tự làm hại bản thân đôi khi còn nhằm mục đích gây sự chú ý. Chẳng hạn, với những đứa trẻ có cha mẹ quá bận rộn, chúng rạch tay ở những nơi dễ thấy để cha mẹ quan tâm nhiều hơn.

Có một thời điểm, rạch tay trở nên rầm rộ trên mạng, thậm chí trở thành một trào lưu. Nhiều bạn trẻ chưa có nhận thức rõ ràng đã chứng tỏ bản thân bằng hành vi này.

Họ muốn được mọi người công nhận, nể sợ như một cách chứng mình sự trưởng thành. Sự chú ý, tán thưởng từ những người cùng “hội” khiến người bệnh hình thành tâm lý thích thú, không còn sợ hãi.

self harm là gì
Cô đơn, áp lực, stress, muốn thể hiện bản thân là những nguyên nhân khiến người bệnh có xu hướng làm đau chính mình.

Áp lực, cô đơn, stress kéo dài khiến người bệnh luôn cảm thấy bức bối trong lòng. Vì vậy, việc tự làm hại bản thân có thể khiến họ giảm được căng thẳng.

Họ không hề cảm thấy đau đớn khi rạch tay. Ngược lại, họ còn vô cùng thích thú và phấn khích. Khi các vết nhỏ không còn đủ “đô” thì các vết lớn hơn, sâu hơn, ở những vị trí nguy hiểm cũng dần xuất hiện.

Hội chứng self-harm có nguy hiểm không?

Có thể thấy rõ ràng hội chứng tự ngược đãi bản thân tiềm ẩn rất nhiều nguy hiểm về cả thể chất lẫn tinh thần. Đặc biệt là nguy hiểm đến tính mạng.

Việc khiến bản thân đau đớn khiến họ cảm thấy thỏa mãn cảm xúc tâm lý, tâm trạng nhẹ nhõm hơn. Nhưng thực tế, khúc mắc vẫn còn nguyên đó không được giải quyết.

Lâu dần, những cảm xúc tiêu cực tích tụ có thể dẫn đến trầm cảm, và những vấn đề sức khỏe khác. Nhiều người chuyển từ hành vi tự làm hại bản thân sang tự sát do trầm cảm.

Không phải ai mắc chứng self-harm cũng có ý định tự tử. Nhưng đôi khi, mức độ làm đau bản thân ngày càng gia tăng khiến họ tử vong ngoài ý muốn.

Nhất là trong độ tuổi chưa trưởng thành, nhận thức kém, ham muốn khẳng định bản thân ngày càng cao rất có thể khiến những người bệnh tự “giết” chính mình.

 Tự hành hạ bản thân là bệnh gì
Những cảm xúc buồn phiền tạm thời đi qua những nỗi đau về cả thể chất lẫn tinh thần vẫn còn lại.

Hội chứng tự làm hại bản thân đã từng là trào lưu một thời, và đến nay vẫn tồn tại. Thậm chí, có những người lợi dụng điều này để chỉ đạo người khác tự làm hại bản thân, nhằm thỏa mãn thú vui của họ.

Hướng điều trị hội chứng tự ngược đãi bản thân

Phát hiện sớm và điều trị hội chứng này đúng cách sẽ giảm thiểu tối đa những nguy hiểm. Người bệnh nên gặp gỡ chuyên gia tâm lý trị liệu để điều trị tâm lý, hoặc điều trị bằng thuốc nếu cần.

1. Trị liệu tâm lý

Việc gặp gỡ nói chuyện với chuyên gia tâm lý sẽ giúp trẻ tìm ra nguyên nhân gốc rễ dẫn đến tình trạng tâm lý này. Đồng thời, họ cũng nhận thức rõ các vấn đề mình đang phải đối mặt.

Từ đó, người bệnh sẽ học cách giải tỏa cảm xúc tiêu cực. Họ có thể làm chủ hành vi, cân bằng cảm xúc bản thân. Người bệnh được hướng dẫn chuyển suy nghĩ tiêu cực sang trạng thái tích cực hơn.

Trị liệu tâm lý cũng giúp người lớn cũng hiểu được nguyên nhân con tự làm hại bản thân. Từ đó, cha mẹ có hướng điều chỉnh cách quan tâm, dạy dỗ trẻ.

2. Học cách hít thở

Người bệnh có thể học các bài tập hít thở giúp giảm stress căng thẳng để giải tỏa áp lực. Hãy từ tự hít thở sâu và thở ra nhẹ nhàng, thực hiện vài lần như thế sẽ thấy tâm trạng ổn định hơn rất nhiều.

cách chữa self-harm
Khi cảm thấy có những cảm xúc tiêu cực, hãy học cách hít thở sâu để tâm trạng ổn hơn

Hít thở đúng cách giúp cải thiện cảm xúc tốt, và giảm tỏa căng thẳng. Người bệnh nên duy trì thói quen này hàng ngày để có hiệu quả tốt nhất.

3. Hướng tới những hành động tích cực

Người mắc hội chứng tự ngược đãi bản thân nên hướng tới những hành động tích cực. Chẳng hạn tham gia các môn thể thao, leo núi, đá bóng hay bơi lội để giúp nâng cao thể chất, giải tỏa áp lực.

Ngoài ra người bệnh cũng có thể học thiền hay yoga. Đây đều là hai bộ môn giúp máu huyết lưu thông, cân bằng cảm xúc để loại bỏ những suy nghĩ tiêu cực muộn phiền trong lòng.

Khi cảm thấy bứt rứt, bạn hãy ngồi thiền trong khoảng 15 phút. Thả lỏng cơ thể, tịnh tâm, hít thở nhẹ nhàng sẽ giúp thần trí dần ổn định cân bằng.

Cha mẹ nên cho trẻ thời gian nghỉ ngơi, hoặc đưa trẻ đi du lịch. Niềm vui và sự hứng khởi trong những trải nghiệm có thể giúp trẻ thả lỏng.

4. Chia sẻ thẳng thắn với gia đình

Nếu cảm thấy gia đình khiến bạn áp lực, căng thẳng thì hãy chia sẻ thẳng thắn để giải quyết sớm, tránh cố gắng đến quá sức chịu đựng.

vượt qua chứng tự làm hại bản thân
Bố mẹ nên học cách quan tâm con đúng cách, khích lệ trẻ nhiều hơn để con không cảm thấy bị áp lực, gò bó

Nếu bạn không nhận được sự quan tâm từ gia đình, hãy đừng lo vì trên thế giới này sẽ còn rất nhiều người yêu thương bạn thật lòng.

Hãy luôn vui vẻ, lạc quan, chân thành, nghĩ về tương lai tươi sáng và yêu thương chính bản thân mình. Suy nghĩ tích cực sẽ giúp bạn sớm tìm được những người luôn quan tâm bạn thật lòng.

Bên cạnh đó phụ huynh cũng cần tinh tế hơn trong việc nuôi dạy và chăm sóc con. Hãy dành sự quan tâm nhiều hơn, dù là nhỏ nhất cũng giúp tình trạng bệnh cải thiện.

Đừng khiến cho con cảm giác quá nhiều áp lực. Đừng nên đặt cao thành tích học tập lên trên sức khỏe của con. Hãy để cho bé không gian học tập và trải nghiệm thoải mái nhất.

Trị liệu hội chứng tự ngược đãi bản thân tại Trung tâm Tâm lý trị liệu NHC Việt Nam

Trung tâm Tâm lý trị liệu NHC Việt Nam là đơn vị tiên phong trong lĩnh vực trị liệu tâm lý tại Việt Nam. NHC Việt Nam luôn hướng đến việc chăm sóc sức khỏe tâm trí người Việt toàn diện.

Các chuyên gia tâm lý trị liệu tại Trung tâm NHC Việt Nam được đào tạo bài bản từ các Hiệp hội nổi tiếng như: NLP Hoa Kỳ, Hypnotherapy Hoa Kỳ, Time Line Therapy.

Chuyên gia có bằng cấp/chứng chỉ quốc tế và trong nước và nhiều năm kinh nghiệm trong nghề. NHC Việt Nam đạt được nhiều thành công trong việc điều trị tâm lý không dùng thuốc.

cách chữa self-hram
Trung tâm chữa lành tâm bệnh bằng trị liệu tâm lý tại Việt Nam trên quy mô lớn, bài bản và chuyên nghiệp.

Bằng chuyên môn, kinh nghiệm, sự hiểu biết sâu rộng và sự tân tâm, các chuyên gia tâm lý trị liệu đã đồng hành cùng nhiều khách hàng có vấn đề về tâm lý.

Đặc biệt, các chuyên gia tâm lý đã giúp nhiều trẻ ở lứa tuổi vị thành niên trở lại cuộc sống bình thường với tư duy, suy nghĩ, hành vi và cảm xúc tích cực hơn trước.

Tùy vào tình trạng tâm lý của từng cá nhân, Trung tâm NHC Việt Nam sẽ thiết kế chương trình trị liệu phù hợp với từng khách hàng. Các chương trình trị liệu đều có cam kết rõ ràng về hiệu quả sau trị liệu, và hoàn tiền nếu không hiệu quả.

Sau quá trình trị liệu, các chuyên gia tâm lý sẽ tiếp tục đồng hành cùng khách hàng. Mục đích là giúp khách hàng ổn định cuộc sống mới, duy trì sức khỏe tâm trí và sự an yên, hạnh phúc trong cuộc sống.

Các chương trình trị liệu dành cho trẻ vị thành niên cũng được Trung tâm Tâm lý trị liệu NHC Việt Nam thiết kế đặc biệt để giúp cho ba mẹ kết nối và đồng hành với trẻ một cách đúng đắn và phù hợp hơn.

vượt qua chứng tự làm hại bản thân
Trị liệu gia đình giúp hàn gắn các mối quan hệ, và giúp cha mẹ – con cái thấu hiểu nhau hơn.

Mọi thông tin chi tiết về chương trình trị liệu hội chứng tự ngược đãi bản thân, quý khách vui lòng liên hệ hotline: 096 589 8008 để được giải đáp trực tiếp hoặc đặt lịch hẹn cùng Chuyên gia tại đây.

Có thể bạn quan tâm:

5/5 - (1 bình chọn)

Bình luận (34)

  1. Nguyễn Thị Yến Nhi says: Trả lời

    Cứ nghĩ mấy cái tự ngược đãi bản thân này chỉ có trên phim ảnh không ngờ ngoài đời thực cũng nhiều người mắc phải đến vậy

    1. Hà Phương Anh says: Trả lời

      metoo, xem phim thấy rất nhiều những cảnh tự làm đau bản thân mà không nghĩ ngoài đời có thật luôn

    2. Vi Kim Bảo says: Trả lời

      ôi thế là kiến thức về tâm lý của bạn hơi hẹp rồi, ngược đãi này nhiều lắm, nhất là học sinh, yêu đương vào dễ lụy tình làm liều lắm bạn

      1. Nguyễn Thị Yến Nhi says: Trả lời

        ui bạn nói mình mới sực nhớ hồi đi học đúng là có cái kiểu chia tay xong rạch tay vì thất tình, kiểu muốn níu kéo, muốn người ta thương hại mình để họ quay lại ý

        1. Vi Kim Bảo says: Trả lời

          đấy, biểu hiện của chứng đó đấy, bạn gặp rồi mà không biết thôi

          1. Nguyễn Thị Yến Nhi says:

            đợt đấy hình như em gặp mấy đứa như vậy, có cả con trai cả con gái luôn, em cứ nghĩ nó làm vậy để níu kéo và chỉ biểu hiện bình thường thôi

  2. Hòa Nhân says: Trả lời

    Đọc đến đoạn xuất hiện nhiều ở lứa tuổi vị thành niên lại cảm thấy lo lắng cho con cái mình quá

  3. Thảo Mimi says: Trả lời

    Khuyên các bậc cha mẹ nên chú ý tới con cái nhiều hơn, đừng để mọi chuyện đã quá muộn màng

    1. Linh Nhung says: Trả lời

      Đến người lớn còn bị nữa là, như một người đồng nghiệp ở công ty mình vậy, đi làm chỉ đến và về, không tiếp xúc với ai, cũng không chat gì trên nhóm luôn, ai hỏi gì cũng chỉ ậm ừ các thứ, xong có hôm sếp xuống tìm gặp để giao việc thì không thấy đâu, hỏi mọi người không ai biết, một lúc sau có tiếng hô trong phòng wc là người đồng nghiệp này tự cắt tay mình, mọi người phải đưa đi cấp cứu trong tình trạng bị bất tỉnh, cũng may là cấp cứu kịp thời, sau đấy người đồng nghiệp này cũng xin nghỉ việc luôn giờ không biết thế nào nữa

    2. Đào Quỳnh Chi says: Trả lời

      Chứng này có thể xảy ra với bất cứ ai mà, không phải mỗi giới trẻ đâu, nhưng mà giới trẻ tuổi vị thành niên là dễ mắc phải chứng này nhất

      1. Thanh Hà says: Trả lời

        Đúng vậy. Như bản thân tôi bị mắc chứng bệnh này từ nhỏ, dần dần cố gắng kiểm soát bản thân nên cũng có đỡ hơn. Nhưng trên thực tế căn bệnh vẫn còn và đến nay tôi 39t vẫn tự ngược đãi bản thân mình mỗi khi rơi vào stress nặng

  4. Nguyễn Thu Hiền says: Trả lời

    Ở lớp của con gái tôi đã từng có một trường hợp học sinh rạch tay do bị bạn bè trong lớp trêu ghẹo nhiều quá, đúng là tâm lý tuổi học sinh thật sự rất dễ bị ảnh hưởng xấu

  5. Vũ Việt Dũng says: Trả lời

    Tầm tuổi các bạn trẻ rất dễ bị ảnh hưởng bởi các thứ tiêu cực từ bên ngoài, đặc biệt là trong chuyện tình cảm, lứa tuổi còn quá non trẻ nên rất dễ bị tình cảm chi phối và điều khiên tâm trí

  6. Hoàng Tuệ Lâm says: Trả lời

    Đây, ngay bên cạnh nhà hàng xóm nhà tôi đây, có con bé bị mắc chứng trầm cảm hay sao ý, đã một lần phải nhập viện đi cấp cứu vì mất máu do con bé tự cứa tay mình, lúc nhìn con bé trông xanh xao lắm, tưởng không qua khỏi nhưng cũng may gặp được các bác sĩ rất tâm huyết và tận tình nên mới cứu được con bé

    1. Mai Cherry says: Trả lời

      Nghe bác nói thấy sợ thế, những chuyện không thể nào mà ngờ đến lại có thể xảy ra được, thật sự đáng để lo lắng

  7. Lê Thị Kim Oanh says: Trả lời

    Nhà tôi có con trai năm nay thi vào đại học, trông cháu gần đây có vẻ hơi mệt mỏi và ngại giao tiếp, tôi hỏi cũng chỉ gật lắc chả lời qua loa và không mấy bận tâm đến bản thân như trước nữa. Trung tâm có thể giúp mình không chứ đọc bài viết cảm thấy không an tâm một chút nào

    1. Trung tâm Tâm lý Trị liệu NHC Việt Nam says: Trả lời

      Chào bạn, để biết cụ thể hơn về tình trạng của bạn thì tốt nhất bạn nên đưa cháu qua trung tâm tại địa chỉ: Số 11 ngõ 83 Trần Duy Hưng – Trung Hòa – Cầu Giấy – Hà Nội, trước khi qua bạn nên đặt lịch trước để đến không phải đợi lâu hoặc không có chuyên gia để tham vấn cho bạn, bạn có thể để lại số điện thoại để trung tâm chủ động liên lạc hoặc gọi vào số hotline của trung tâm 096 299 8008 Hoặc (028) 2201 2555 bạn nhé

  8. Bạch Thi Hiển says: Trả lời

    Trung tâm cho mình hỏi trị liệu chứng trầm cảm có lâu không ạ

    1. Trung tâm Tâm lý trị liệu NHC Việt Nam says: Trả lời

      Chào bạn, trị liệu chứng trầm cảm nhanh hay lâu phụ thuộc vào tình trạng của người mắc phải, nếu anh cần giúp đỡ anh có thể để lại số điện thoại để trung tâm chủ động liên lạc trao đổi cụ thể hoặc có thể gọi trực tiệp vào số hotline 096 299 8008 Hoặc (028) 2201 2555 bạn nhé

  9. Lương Thúy Hoan says: Trả lời

    Hoang mang quá, con gái tôi ở lớp hay bị các bạn trêu trọc, mặc dù tôi đã phản ảnh nhưng tình trạng vẫn tiếp tục xảy ra, không biết nên làm thế nào luôn ý

    1. Phạm Thị Xuân Hương says: Trả lời

      thế này đáng lo đấy chị, nếu đã phản ánh mà cô giáo cũng chưa tìm ra cách thì lên gặp thẳng ban giám hiệu thử xem có cách nào khắc phục được không chị

    2. Việt Hoàng says: Trả lời

      Nếu đã phản ánh thì tốt nhất nên cho con chuyển trường, thay đổi môi trường mới sẽ tốt hơn cho con bạn

  10. Vũ Quang Luyện says: Trả lời

    Lại sắp đến mùa thi cử rồi, cứ đến tầm này là nhiều bạn học sinh bị mắc chứng tâm lý nhiều lắm

    1. Hứa Thị Năm says: Trả lời

      Đúng rồi bạn, đặc biệt chú ý đến con em trong mùa này, như con tôi năm nay cũng thì mà tôi quan tâm rất sát sao từ bừa ăn cái mặc cho đến giờ ngủ nghỉ thư giãn của cháu

  11. Duy Anh says: Trả lời

    Báo chí lại chuẩn bị đưa tin ầm ầm về vấn đề này bây giờ ý mà

  12. Nguyễn Hoàng My says: Trả lời

    có vẻ chứng này từ chứng rối loạn cảm xúc mà ra nhỉ, thấy ngược đãi bản thân này giống với dấu hiệu của chứng rối loạn cảm xúc ghê

    1. Mai Trương Hồng Nhung says: Trả lời

      2 chứng khác nhau mà bác, dấu hiệu làm hại bản thân thì giống thôi, mà 2 chứng này thì điểm chung nữa là khó phát hiện nữa

      1. Nguyễn Hoàng My says: Trả lời

        ừ đúng thật, chỉ lúc nào thấy vết thương trên người hay xảy ra vấn đề nghiêm trọng mới biết được, cái này chỉ có ai có kiến thức mới phát hiện sớm, mà việt nam mình mấy ai chú ý những bất ổn này đâu cơ chứu

  13. Phạm Thu Hoài says: Trả lời

    chị em đi khám được chuẩn đoán rối loạn cảm xúc, đang uống thuốc mà thấy tình trạng không cải thiện đáng kể nên muốn thử kết hợp với phương pháp tâm lý thì có được không ạ

    1. Trung tâm Tâm lý trị liệu NHC Việt Nam says: Trả lời

      Chào bạn, việc chị bạn sử dụng thuốc có thể kết hợp với phương pháp tâm lý trị liệu bạn nhé, và nếu như sau này tình trạng ổn hơn thì có thể bỏ hẳn thuốc và chỉ trị liệu phương pháp tâm lý, Để hỗ trợ tốt nhất bạn có thể để lại số điện thoại tại đây hoặc liên hệ tới số hotline của Trung tâm 096 589 8008 sẽ có chuyên gia hỗ trợ tư vấn cho bạn

  14. Trần Mạnh Thắng says: Trả lời

    phương pháp tâm lý ở trung tâm này oke không mọi người

    1. Hoàng Hưởng says: Trả lời

      được lên cả báo của vtc thì bạn hiểu độ uy tin rồi https://vtc.vn/lieu-phap-tam-ly-tri-lieu-cua-trung-tam-nhc-viet-nam-co-that-su-uy-tin-ar572821.html

    2. Trần Bích Đào says: Trả lời

      chữa ở đây yên tâm lắm bạn, họ còn có cam kết nên bạn không phải lo đâu

    3. Trần Mạnh Thắng says: Trả lời

      mình cảm ơn 2 bạn nha

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *