Tâm lý trị liệu là gì? Điều trị tự kỷ bằng phương pháp này được không?

Tâm lý trị liệu là gì? – câu hỏi được rất nhiều người quan tâm hiện nay. Phương pháp này tuy chỉ mới xuất hiện ở nước ta nhưng đã nhận được sự tin tưởng của rất nhiều người bệnh trong việc điều trị các bệnh lý có xuất phát từ tâm trí; trong đó có cả chứng tự kỷ ở trẻ nhỏ.

tâm lý trị liệu là gì
Tâm lý trị liệu là gì? – câu hỏi được rất nhiều người quan tâm hiện nay

Chứng tự kỷ ở trẻ có nguy hiểm không?

Hội chứng tự kỷ đang có tỷ lệ gia tăng nhanh trong thời gian gần đây. Trong khi đó, việc xác định rõ nguyên nhân gây ra chứng tự kỷ ở trẻ nhỏ cũng rất khó khăn. Bởi, nguyên nhân không chỉ vì các biến chứng thần kinh mà đôi khi còn đến từ phía các bậc phụ huynh.

Chỉ tính đến năm 2013 trên toàn cầu đã có khoảng 21,7 triệu người mắc chứng tự kỷ. Tỷ lệ mắc bệnh ở các bé trai cao gấp 5 lần so với các bé gái. Chỉ tính riêng đất nước Hoa Kỳ, số bệnh nhân trầm tự kỷ chiếm 1,5% trẻ nhỏ và con số này đang dần tăng cao (dự kiến khoảng 30% mỗi năm).

Không chỉ với những đứa trẻ, người lớn từ trên 18 tuổi tại vương quốc Anh cũng đang phải đối mặt với chứng tự kỷ và chiếm tới 1,1% dân số.

Mối nguy hiểm của tự kỷ

Bệnh lý này tuy không ảnh hưởng đến tính mạng của trẻ nhưng cũng là mối nguy hiểm lớn với đời sống của các bé. Những bé mắc chứng tự kỷ thường sẽ có xu hướng làm tổn thương cho cơ thể như: tự cào cấu, đập đầu vào tường, hung hăng, chống đối xã hội,… Nếu duy trì lâu, bé sẽ có thể bỏ đi lang thang và trốn tránh những người xung quanh bé.

Vì thế, các bậc phụ huynh cần quan sát con thật chu đáo; nếu thấy con có bất kỳ dấu hiệu lạ thường nào đó vẫn nên đưa con đi kiểm tra hoặc gọi điện cho các cơ sở y tế uy tín để hỏi thăm về dấu hiệu bất thường của con.

Cách nhận biết chứng tự kỷ

Những trẻ mắc chứng tự kỷ thường sẽ có những dấu hiệu dễ nhận biết như sau:

  • Bé không thể giao tiếp và mất ngôn ngữ
  • Hạn chế tương tác với gia đình và xã hội và gần như bé không thể làm việc này
  • Rối loạn chắc năng cảm giác ở mức độ nặng
  • Bé có nhiều hành vi tiêu cực lặp đi lặp lại
  • Tính khí của bé thất thường
  • Bé bị mất ngủ và thậm chí có dấu hiệu động kinh

Tâm lý trị liệu đóng vai trò gì trong điều trị tự kỷ

Tâm lý trị liệu (hay có tên gọi khác là Psychotherapy)là một phương pháp điều trị các rối loạn về cảm xúc, hành vi, nhân cách và tâm thần. Hiện nay, tại nước ta việc trị liệu tâm lý thường bị nhầm lẫn với tư vấn tâm lý. Đây là hai phương pháp hoàn toàn khác nhau.

Trị liệu tâm lý có khả năng trị liệu rất tốt với các chứng tự kỷ, rối loạn cảm xúc, rối loạn nhân cách, trầm cảm,… và một sô loại bệnh tâm thần khác. Các chuyên gia tâm lý trị liệu sẽ sử dụng các kỹ thuật thông qua lời nói, ngôn ngữ cùng nhiều cách trị liệu khác, tác động tới những vùng sâu trong tâm trí nhằm giúp con người cải thiện nhân cách, cảm xúc, hành vi theo chiều hướng trưởng thành và tích cực hơn.

Mục tiêu can thiệp của liệu pháp tâm lý

Biện pháp tâm lý trị liệu trong việc điều trị chứng tự kỷ sẽ hướng đến những trường hợp bệnh lý như: trẻ chậm nói; trẻ rối loạn tăng động giảm chú ý, tự kỷ, lo âu, trầm cảm, rối loạn giấc ngủ, rối loạn cảm xúc,… và một số vấn đề nghiêm trọng khác như: trẻ thích ăn tóc, hay gây hấn, tự xâm kích, tự kích thích,…

Hiện nay tại các đất nước phát triển, liệu pháp tâm lý trị liệu trong việc điều trị trầm cảm đang rất phổ biến và nhận được sự quan tâm của các gia đình. Bởi lẽ, so với giải pháp điều trị bằng thuốc thì trẻ đạt được nhiều tiến bộ hơn hẳn. Cụ thể như:

  • Liệu pháp tâm lý giúp gia tăng khả năng thấu hiểu của trẻ
  • Giúp giải quyết tốt các xung đột về mặt cảm xúc, tâm lý, hành vi
  • Trẻ có thêm các khả năng ứng biến trước khó khăn một cách hữu hiệu
  • Củng cố cái tôi vững mạnh, toàn vẹn và an toàn cho trẻ
  • Kích thích và thức đẩy những hành vi tích cực của trẻ nhỏ

Hình thức can thiệp tâm lý trị liệu cho bệnh tự kỷ

Hiện nay, việc thực hiện các phương pháp Tâm lý trị liệu đa phần sẽ được sử dụng qua lời nói và kỹ năng giao tiếp của các chuyên gia. Trong những cuộc trao đổi, lời nói của nhà tâm lý sẽ nhằm tác động và mở khóa tâm lý, tiềm thức đẻ giúp người bệnh hiểu rõ về chính họ.

Để điều trị được bệnh lý tự kỷ, các nhà chuyên môn sẽ áp dụng một trong số những phương pháp can thiệp như sau:

  • Liệu pháp ngôn ngữ: Liệu pháp này được áp dụng để can thiệp cho trẻ mắc chứng rối loạn ngôn ngữ, chậm phát triển ngôn ngữ. Sau thời gian can thiệp, trẻ sẽ hiểu không chỉ về mặt giọng nói mà cả ngôn ngữ hình thể.
  • Liệu pháp giác quan: Một số trẻ tự kỷ sẽ gặp phải khó khăn trong tương tác với thể giới xung quanh. Vì thế liệu pháp này sẽ làm giảm bớt những triệu chứng mà bệnh tự kỷ gây ra cho trẻ.
  • Liệu pháp phân tích hành vi: Liệu pháp này nhằm hiểu rõ hành vi của chủ thể, giúp cải thiện về nhiều mặt như: quan hệ xã hội, ngôn ngữ, nhận thức, khả năng tự phục vụ,… Bên cạnh đó, liệu pháp phân tích hành vi sẽ nhấn mạnh vào việc loại bỏ những yếu tố tiêu cực và cài đặt lại những hành vi, nhận thức tiến bộ hơn và giúp trẻ thích ứng phù hợp với cuộc sống.
  • Hướng dẫn kỹ năng xã hội: Đa phần các trẻ tự kỷ sẽ bị hạn chế khả năng tương tác vì vậy các nhà chuyên môn sẽ có thể áp dụng biện pháp này để can thiệp.

Yếu tố để giúp việc điều trị tâm lý được suôn sẻ chính là sự hợp tác và tin tưởng của người bệnh đối với nhà chuyên gia và phương pháp họ đang sử dụng. Chính vì thế, việc lựa chọn chuyên gia cũng như đơn vị trị liệu uy tín cũng rất quan trọng.

Điều trị tự kỉ bằng phương pháp Tâm lý trị liệu được không?

Đối với trẻ mắc chứng tự kỉ, nhà tâm lý trị liệu đóng vai trò đánh giá tình trạng và xây dựng kế hoạch giáo dục trị liệu cho trẻ. Hai yếu tố này được xem là vô cùng quan trọng và không thể thiếu trong bất cứ trường hợp điều trị nào.

Tâm lý trị liệu là hệ thống các phương pháp và kỹ thuật, được các nhà chuyên gia áp dụng để cải thiện tình trạng sức khỏe, tinh thần, cảm xúc và hành vi của con người. Một số vấn đề mà con người thường gặp phải như: khó khăn tỏng việc tự quản lý cuộc sống và đạt đến các mục đích sống của mình.

Cách thức can thiệp tâm lý trị liệu bệnh tự kỷ

Những phương pháp và kỹ thuật mà các nhà chuyên gia sử dụng sẽ còn tùy thuộc vào tình trạng cũng như môi trường sống của người bệnh. Cho đến nay vẫn chưa có một nhà tâm lý trị liệu nào trực tiếp chữa bệnh cho bệnh nhân; họ chỉ đóng vai trò là người đánh thức năng lực tự chữa lành trong cơ thể của con người. Chính vì vậy, việc sử dụng tâm lý trị liệu rất an toàn và đảm bảo sức khỏe được hồi phục tự nhiên.

tâm lý trị liệu là gì
Tâm lý trị liệu đóng vai trò đánh giá và xây dựng phương hướng điều trị cho trẻ tự kỷ

Những liệu pháp tâm lý trị liệu cho trẻ tự kỷ

Hiện nay, việc trị liệu chứng tự kỷ cho trẻ nhỏ sẽ được áp dụng bằng các liệu pháp sau:

  • Liệu pháp hành vi nhận thức (CBT): Liệu pháp đầu tiên được khuyến cáo nên dùng cho trẻ nhỏ và thanh thiếu niên. Chúng nhắm đến việc thay đổi mọi biến dạng nhận thức không có ích và cải thiện tích cực về hành vi, nhận thức.
  • Liệu pháp thân chủ trọng tâm: Liệu pháp này được sử dụng theo thuyết của Cal Roger, chú trọng vào việc tự nhận thức và đưa ra quyết định của trẻ
  • Liệu pháp hành vi: Liệu pháp này sẽ chú trọng vào việc xem xét những hành vi và điều kiện giúp phát sinh (ABA, ESDM,…). Nhà chuyên môn sẽ tập trung đánh giá các biến đổi môi trường gây ảnh hưởng đến các nguyên tắc học tập, điều hành  của con người để xác định các thủ tục thay đổi hành vi tiềm năng. Liệu pháp này thường được sử dụng trong quá trình can thiệp trị liệu lâm sàng.
  • Liệu pháp phân tâm: Liệu pháp này sẽ chủ trọng đến các yếu tố có căn nguyên từ sâu trong tiềm thức, nhà chuyên môn sẽ chỉ tập trung vào một vấn đề cốt lõi cần giải quyết. (rất ít hoặc sẽ không có bệnh viện nào áp dụng).

Hình thức chữa chứng tự kỷ bằng Tâm lý trị liệu

Hình thức trị liệu chứng tự kỉ cho trẻ nhỏ bằng phương pháp Tâm lý trị liệu sẽ có thể áp dụng các hình thức sau:

  • Trị liệu cá nhân: Chuyên gia trị liệu và bé tiếp xúc trực tiếp với nhau. Nhà chuyên môn sẽ tập trung bổ sung các khiếm khuyết của trẻ về các mặt như: ngôn ngữ, chú ý chung; nhận thức; hành vi; vận động thô,…
  • Trị liệu nhóm: Chuyên gia trị liệu sẽ thực hiện các kỹ năng điều trị với 1 nhóm từ 2 – 3 bé có các triệu chứng tương tự nhau hoặc giống nhau.
  • Trị liệu theo gia đình: Nếu vấn đề gây bệnh của trẻ có liên quan đến một người nào đó trong gia đình thì người nhà đó sẽ cần có 1 buổi làm việc nhóm với chuyên gia tâm lý và bé.
điều trị tự kỷ bằng Tâm lý trị liệu
Với trẻ mắc chứng tự kỉ sẽ luôn cần có gia đình bên cạnh và hỗ trợ điều trị

Hội chứng tự kỷ vẫn luôn là mối đe dọa lớn với mọi trẻ nhỏ và cũng là nỗi trăn trở của nhiều bậc phụ huynh. Để an toàn, mọi ông bố bà mẹ vẫn nên tim hiểu các thông tin liên quan đến lứa tuổi của con từ trước. Làm vậy, các bậc phụ huynh mới biết các nhận ra dấu hiệu bất thường của con và cũng chủ động hơn khi thấy con có những biểu hiện khác với các bạn đồng trang lứa.

Trên đây là những chia sẻ giúp bạn hiểu hơn về Tâm lý trị liệu là gì và có thể sử dụng trong điều trị trẻ tự kỷ được hay không. Hy vọng những thông tin này đã phần nào giúp bạn hiểu rõ hơn về bệnh lý này và đừng quên chia sẻ chúng với những người thân yêu xung quanh bạn nhé!

TRUNG TÂM TÂM LÝ TRỊ LIỆU NHC VIỆT NAM

Đơn vị tiên phong tại Việt Nam áp dụng phương pháp trị liệu tâm trí, chữa lành tâm bệnh 

Uy tín – Tận tâm – Trách nhiệm – Chuyên nghiệp

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *